Markii Perseverance uu 18 Febraayo 2021 ku soo degay godka Jezero ee
Mars, wuxuu watay laba hawlood oo kala duwan: inuu raadiyo raadad nolol
hore iyo inuu ururiyo muunado dhagax iyo carro ah. Waxaa hoostiisa ku
xirnaa Ingenuity, oo ahaa helicopter yar oo loogu talagalay in lagu
tijaabiyo duulimaadka meere kale.
Tijaabadaas ayaa gaartay meel ka fog qorshihii hore. Ingenuity wuxuu
sameeyay 72 duulimaad, halkii laga filayay ugu badnaan shan.
Perseverance-na weli wuxuu ku jiraa hawlgal socda, sida ku qoran bogga
NASA ee la hubiyay 21 Oktoobar 2026. [1][2]
Laba robot, laba hawlood
Perseverance waa robot taayirro leh oo dusha Mars ku socda, nooca loo
yaqaan rover. Shaqadiisa waxaa ka mid ah baaritaanka
dhagaxaanta iyo ururinta muunado laga yaabo in hawlgal dambe u soo qaado
Dhulka si shaybaarro loogu baaro. NASA waxay arrintaas ku tilmaamaysaa
suurtagal mustaqbalka ah; ma aha muunado durba Dhulka yimid. [1]
Ingenuity, dhankiisa, ma ahayn robot dhulka ka qoda muunado.
Ujeeddadii hore waxay ahayd in la muujiyo in duulimaad matoor ku
shaqeeya oo la xakameeyo uu Mars ka suurtoobi karo. Markii tijaabadii
hore guulaysatay, waxaa loo adeegsaday sahanka hawada, isagoo eegaya
dhul ay danaynayeen saynisyahannada iyo kooxda qorshaysa jidka
Perseverance. [2]
Farqigu waa muhiim: mid ayaa dhulka baaraya, kan kalena wuxuu
bixinayay aragti laga helo hawada. Ma ahayn laba aaladood oo isku shaqo
qabta.
Shan duulimaad oo noqday 72
Ingenuity wuxuu duulimaadkiisii ugu horreeyay sameeyay 19 Abriil
2021. NASA waxay ku diiwaangelisay duulimaadkii ugu horreeyay ee matoor
ku shaqeeya oo la xakameeyo ee meere kale laga sameeyo. Qorshuhu wuxuu
ahaa ugu badnaan shan duulimaad oo tijaabo ah muddo 30 maalmood ah.
[2]
Hase yeeshee, helicopter-ku wuxuu sii shaqaynayay ku dhowaad saddex
sano. Wadarta muddadii uu duulayay waxay gaartay 128.8 daqiiqo,
masaafadda guudna 17 kiiloomitir — tirooyin wadareed oo ka kooban
hawlgalka oo dhan. Joogga ugu sarreeya ee uu gaarayna wuxuu ahaa 24
mitir. [2]
Ingenuity wuxuu lahaa cuf dhan qiyaastii 1.8 kiiloogaraam. Inkastoo
uu yaraa, hawada aadka u khafiifsan ee Mars waxay duulimaadkiisa ka
dhigtay tijaabo injineernimo oo adag. Sidaa darteed, guushiisu ma ahayn
oo keliya inuu kor u kaco, balse inuu marar badan duulo oo bixiyo xog ay
kooxdu wax ka barato. [2]
Maxaa joojiyay Ingenuity?
Duulimaadkii ugu dambeeyay wuxuu dhacay 18 Janaayo 2024. NASA waxay
25 Janaayo 2024 ku dhawaaqday in hawlgalkiisii duulimaadku dhammaaday.
Sawirradu waxay muujiyeen in ugu yaraan mid ka mid ah baalasha wareega
uu dhaawacmay intii uu soo degayay; dhaawacaas awgiis, helicopter-ku mar
dambe ma duuli karin. [3]
Warbixintii NASA ee maalintaas waxay sheegtay inuu weli taagnaa,
xiriirna la lahaa kooxda Dhulka. Sidaas darteed, waxaa ka saxan in la
yiraahdo awooddiisii duulimaad ayaa dhammaatay, halkii laga oran lahaa
aaladdu gebi ahaanba waa baaba’day. Sharaxaaddaasi waxay khusaysaa
xaaladdii lagu sheegay warbixintii Janaayo 2024, mana aha xaqiijin
xiriirkiisa maanta. [3]
Intii hawlgalku socday, kooxda ayaa sidoo kale la tacaashay qabowga,
dhibaatooyin dareemayaal iyo degitaanno degdeg ah. NASA waxay sheegtay
in Ingenuity lagu kordhiyay awood uu si iskiis ah ugu dego meelo khatar
ku jiraan. [3]
Raad nololeed ma aha
nolol la xaqiijiyay
Hawlgalka Perseverance wuxuu diiradda saarayaa raadad ay ka tageen
nooleyaal aad u yaryar oo laga yaabo inay Mars hore ugu noolaayeen.
Laakiin raad u baahan baaritaan iyo nolol la xaqiijiyay waa laba
arrimood oo kala duwan.
Bogga NASA wuxuu sharxayaa in muunadda loo bixiyay “Sapphire Canyon”,
oo laga qaaday dhagaxa “Cheyava Falls”, ay leedahay calaamado suurtagal
ah oo nolol hore la xiriiri kara. NASA waxay sidoo kale caddeynaysaa in
xog dheeraad ah ama daraasad kale loo baahan yahay ka hor inta aan
go’aan laga gaarin jiritaanka ama maqnaanshaha nolol. [1]
Sidaa darteed, cinwaan sheegaya “NASA waxay Mars ka heshay nolol” ma
metelayo heerka caddaynta lagu sharxay isha. Muunadaha la ururiyay waa
qayb ka mid ah baaritaanka, mana aha jawaab kama dambays ah.
Waxa uu
akhristaha Soomaaliga ahi ka baran karo
Akhristaha xiiseeya robotada wuxuu labadan hawlgal ka arki karaa
farqiga u dhexeeya aalad dhulka ka shaqaysa iyo mid hawada wax ka
sahmisa. Ardayga ama macallinka sayniska, taariikhda duulimaadyada
Ingenuity iyo sawirrada NASA waxay noqon karaan agab lagu falanqeeyo
tijaabo, xog iyo natiijo.
Su’aal waxbarasho oo wanaagsan waxay tahay: haddii aalad loogu
talagalay shan duulimaad ay samayso 72, maxay tani ka sheegaysaa
natiijada tijaabada? Su’aal kale waa: maxaa kala saaraya calaamad
suurtagal ah iyo caddayn ku filan oo gunaanad lagu gaari karo?
Su’aalaha la isweydiiyo
Perseverance weli ma shaqaynayaa? Haa. Bogga NASA ee
la hubiyay 21 Oktoobar 2026 wuxuu ku tilmaamayaa hawlgal socda. [1]
Ingenuity weli ma duulayaa? Maya. Duulimaadkiisii
ugu dambeeyay wuxuu dhacay 18 Janaayo 2024; dhammaadka hawlgalka waxaa
lagu dhawaaqay 25 Janaayo 2024. [2][3]
Muunadaha Mars ma la keenay Dhulka? Bogga hawlgalku
wuxuu ka hadlayaa muunado loo ururinayo soo-qaadis suurtagal ah oo
mustaqbalka ah, ee ma sheegayo inay Dhulka yimaadeen. [1]
NASA ma xaqiijisay nolol Mars ka jirtay? Maya, ilaha
halkan la adeegsaday ma xaqiijinayaan taas. NASA waxay ka hadlaysaa
calaamado suurtagal ah oo u baahan baaritaan dheeraad ah. [1]
Ilaha
- NASA —
Mars 2020: Perseverance Rover: taariikhda degitaanka, ujeeddada,
xaaladda hawlgalka, muunadaha iyo xaddidaadda caddaynta raadadka
nololeed.
- NASA
— Ingenuity Mars Helicopter: 72 duulimaad, taariikhaha, qorshihii
shanta duulimaad, masaafadda, muddada, joogga, cufka iyo sahanka
hawada.
- NASA
— After Three Years on Mars, NASA’s Ingenuity Helicopter Mission
Ends, 25 Janaayo 2024: dhaawaca baalasha, dhammaadka duulimaadka,
xiriirkii maalintaas iyo caqabadihii injineernimada.
